youtube.com/watch?v=G1QaCeosUmw
youtube.com/watch?v=ikpNZOx5FGk
youtube.com/watch?v=3Px-aPnk4ZU
youtube.com/watch?v=MNkJ1diTxOE

47 dakikaya yakın bir belgesel, ama kesinlikle izlemelisiniz.

Yarasalar uçarken görmek için (körler zira), insanların duyamayacağı bir desibelde ses çıkararak karşılarındaki objelerden bu sesin yankısının gelişini her yönüyle hesaplarlar ve bu şekilde kafalarında karşılarındaki hakkında çok net, çok ayrıntılı görüntüler oluşur. Ben Underwood adlı, muhtemelen benim yaşlarımdaki kör adam da aynı teknikle görebiliyor. Ağzıyla kısa ve keskin bir ses çıkarıp gelen yankıya göre karşısında ne olduğunu anlayabilecek şekilde kendini yıllar boyu eğitmiş.

Belgeselin ilk kısmındaki bir açıklamayı da çevirmek istiyorum: Gözlerimizle gördüğümüz her şeyi, ortamdaki ışığı bize doğru yansıtması sayesinde görebiliyoruz. Yani ışık binaya vuruyor, oradan yansıyıp (Yansımayı yalnızca ayna gibi parlak yüzeylerde düşünmeyin, karanlık olmayan her yerde her şey ışığı hep yansıtır.) bizim gözümüze geliyor ve bunu algılayan gözlerimiz, sinirler aracılığıyla beynin ilgili bölümüne iletiliyor, beynimiz de bu verileri işleyip karşımızda ne olduğunu gösteriyor. Benzer bir şekilde ortamdaki seslerin kulağınıza yansımasıyla da karşınızda en azından bir şeyler olduğunu anlayabiliriz. Denemek isterseniz herhangi bir yüzeye gözünüz kapalı yaklaşırken düz bir ses çıkarın; yüzeye yaklaştığınızı rahatlıkla anlayabilirsiniz.

Belki renkleri gözlerimizle algıladığımız gibi kulaklarımızla da algılayabiliriz bu şekilde. Gerçi bunun için birkaç milyon yıl çalışıp evrilmemiz gerekir; o yüzden en kolay yolu bir yarasaya “Abi sen şimdi renkleri falan duyabiliyor musun?” gibisinden bir soru yöneltmemiz gerekir.